Trong hệ sinh thái cơ khí của một cỗ máy khoan đập, hệ thống thủy lực đóng vai trò như một hệ tuần hoàn khép kín, nơi chất lỏng mang theo năng lượng khổng lồ di chuyển với vận tốc xé gió. Khi một thiết bị tiền tỷ bỗng nhiên gầm rú thất thường, việc thực hiện Hướng dẫn nhận biết sự cố trong hệ thống thủy lực của máy khoan đá XCMG đòi hỏi kỹ sư phải vượt qua những biểu hiện ngoài da như rò rỉ hay đứt ống, để nhìn sâu vào một hiện tượng vật lý tàn khốc và âm thầm nhất: Hiện tượng xâm thực (Cavitation). Xâm thực không phải là một lỗi cơ khí thông thường, mà là một dạng phá hủy vật lý ở cấp độ vi mô, nơi các bọt khí chân không trở thành những mũi khoan siêu nhỏ đâm xuyên qua các khối thép hợp kim cứng nhất của cụm bơm piston.

Bản chất của thủy lực học dựa trên nguyên lý chất lỏng không thể bị nén. Tuy nhiên, khi máy khoan làm việc trong điều kiện môi trường khắc nghiệt, nhiệt độ dầu lên cao hoặc bộ lọc hút (Suction Filter) bị tắc nghẽn bởi cặn bẩn, áp suất tại cổng hút của bơm thủy lực chính sẽ sụt giảm đột ngột. Theo định luật nhiệt động lực học, khi áp suất chất lỏng tụt xuống dưới mức áp suất hóa hơi (Vapor Pressure) của chính nó ở nhiệt độ hiện tại, dầu thủy lực sẽ thực sự "sôi" lên ngay trong môi trường lạnh. Lúc này, hàng triệu bọt khí chân không li ti được sinh ra và hòa lẫn vào dòng chất lỏng. Quá trình này diễn ra chỉ trong vài phần nghìn giây. Những bọt khí này vô hại khi chúng lơ lửng, nhưng thảm họa bắt đầu khi chúng bị cuốn vào vùng nén áp suất cao (High-Pressure Zone) bên trong buồng piston của bơm.

Tại vùng nén áp suất lên tới hàng trăm bar, các bọt khí chân không này không thể tồn tại. Chúng sụp đổ (Collapse) một cách tức tì (Implosion). Quá trình sụp đổ của một bọt khí chân không tạo ra một vi luồng phản lực (Micro-jet) có vận tốc lên tới hàng ngàn km/h và nhiệt độ cục bộ có thể chớp lên tới 5000 độ C. Vi luồng phản lực này đâm thẳng vào bề mặt kim loại của đĩa cam (Swashplate) và xi lanh bơm với một sức mạnh đục phá khủng khiếp. Bạn không thể nhìn thấy quá trình này bằng mắt thường, nhưng bạn có thể nghe thấy nó. Triệu chứng lâm sàng rõ rệt nhất của xâm thực là tiếng ồn lạ phát ra từ bơm thủy lực, nghe như có một nắm sỏi đá đang bị nghiền nát bên trong khoang kim loại. Kèm theo đó là sự rung lắc dữ dội lan truyền qua các ống tuy-ô cao áp, và nhiệt độ vỏ bơm tăng vọt không kiểm soát.

Nếu kỹ thuật viên không đủ nhạy bén để nhận diện tiếng "sỏi rào rào" này và dừng máy lập tức, chỉ sau một thời gian ngắn, bề mặt bên trong của bơm sẽ bị rỗ tổ ong (Pitting). Các mạt sắt siêu nhỏ bong ra từ các vết rỗ này sẽ tiếp tục đi theo dòng dầu, trở thành những tờ giấy nhám di động tàn phá toàn bộ hệ thống van tỷ lệ (Proportional Valves) và phớt xi lanh búa đập. Để phòng tránh, quy trình bảo dưỡng chuẩn hóa yêu cầu bắt buộc phải thay thế bộ lọc hút theo đúng chu kỳ 500 giờ, tuyệt đối không dùng dầu thủy lực lẫn nước (nước làm tăng nguy cơ xâm thực), và luôn làm nóng hệ thống (Warm-up) ở vòng tua thấp vào những buổi sáng mùa đông giá rét để dầu đạt được độ nhớt động học (Kinematic Viscosity) hoàn hảo nhất trước khi ép tải.

Tham khảo: https://mayxucxcmg.com.vn/nhan-biet-su-co-trong-he-thong-thuy-luc-may-khoan-da/