Chống thấm mái tôn hiệu quả cho nhà dân lâu bền
Mái tôn bị dột, thấm nước, rỉ sét hoặc nóng hầm là tình trạng rất phổ biến ở nhà dân, nhà xưởng, quán ăn và công trình dân dụng. Nếu không xử lý sớm, nước mưa có thể len qua vít bắn tôn, mối nối, khe tiếp giáp tường, máng xối hoặc vị trí tôn bị thủng, gây ẩm mốc trần, bong sơn, chập điện và xuống cấp kết cấu. Vì vậy, chống thấm mái tôn không chỉ là giải pháp xử lý dột tạm thời mà còn là cách bảo vệ toàn bộ công trình trong mùa mưa.
Mái tôn có đặc điểm co giãn mạnh theo nhiệt độ. Ban ngày tôn hấp thụ nhiệt, giãn nở; ban đêm gặp lạnh lại co lại. Quá trình này lặp đi lặp lại khiến vít tôn lỏng, ron cao su chai cứng, keo cũ bong tróc và các điểm nối dễ hở. Đây là lý do nhiều mái tôn mới sử dụng vài năm đã bắt đầu xuất hiện tình trạng dột nước khi mưa lớn.
Các vị trí dễ thấm dột trên mái tôn thường gồm:
- Vít bắn tôn bị lỏng, mất gioăng cao su.
- Mối chồng mí giữa hai tấm tôn không kín.
- Tôn bị thủng do rỉ sét, va đập hoặc lắp đặt sai kỹ thuật.
- Khe tiếp giáp giữa mái tôn và tường đứng.
- Máng xối bị nứt, võng, đọng rác hoặc thoát nước kém.
- Cổ ống xuyên mái, chân bồn nước, chân khung sắt.
- Vùng mái có độ dốc thấp làm nước mưa thoát chậm.
Để chống thấm mái tôn hiệu quả, bước đầu tiên là khảo sát đúng nguyên nhân. Không nên chỉ bôi keo lên nơi nhìn thấy nước nhỏ xuống, vì điểm nước chảy trong nhà chưa chắc là điểm thấm ở ngoài mái. Nước có thể len theo sóng tôn, xà gồ, khung thép rồi nhỏ xuống vị trí khác. Do đó, cần kiểm tra toàn bộ bề mặt mái, đặc biệt là các điểm nối, vít và khe tiếp giáp.
Với mái tôn bị dột nhẹ tại vít, có thể thay vít mới có long đền cao su, sau đó phủ keo chống thấm chuyên dụng lên đầu vít. Nếu nhiều vít đã lỏng, nên thay đồng loạt thay vì xử lý từng điểm nhỏ. Cách này giúp hạn chế tái dột khi gặp mưa lớn kèm gió mạnh.
Với mối nối tôn bị hở, cần vệ sinh sạch bụi bẩn, rỉ sét, dầu mỡ rồi dùng keo polyurethane, keo silicone trung tính hoặc băng keo chống thấm chuyên dụng để gia cố. Sau khi keo khô, có thể phủ thêm lớp sơn chống thấm đàn hồi để tăng độ bền. Tuyệt đối không thi công trên bề mặt còn ướt, vì vật liệu sẽ khó bám dính và nhanh bong.
Với mái tôn rỉ sét hoặc thủng lỗ nhỏ, cần chà sạch lớp rỉ, xử lý chống gỉ, sau đó vá bằng lưới gia cường kết hợp sơn chống thấm đàn hồi. Nếu lỗ thủng lớn hoặc tôn đã mục nhiều vị trí, giải pháp tốt hơn là thay tấm tôn mới. Cố vá trên nền tôn đã mục nặng thường chỉ hiệu quả ngắn hạn, sau một thời gian vẫn dột lại.
Một quy trình chống thấm mái tôn cơ bản gồm:
- Kiểm tra toàn bộ mái và xác định điểm thấm.
- Vệ sinh bề mặt mái tôn, loại bỏ bụi bẩn, rỉ sét.
- Siết lại hoặc thay vít hỏng.
- Xử lý khe hở, mối nối, cổ ống, máng xối.
- Vá các vị trí thủng, nứt bằng vật liệu phù hợp.
- Phủ lớp chống thấm đàn hồi nếu cần.
- Kiểm tra lại bằng cách phun nước thử sau khi vật liệu khô.
Khi chọn vật liệu chống thấm mái tôn, cần ưu tiên khả năng bám dính trên kim loại, chịu tia UV, chịu co giãn và kháng nước tốt. Một số vật liệu thường dùng gồm keo PU, keo silicone, sơn chống thấm gốc acrylic, màng chống thấm tự dính và băng keo butyl. Không nên dùng xi măng hồ dầu để trám mái tôn vì vật liệu này cứng, dễ nứt và không phù hợp với bề mặt kim loại co giãn liên tục.
Nhiều người tự xử lý mái tôn bằng cách dùng keo rẻ tiền, băng dính thông thường hoặc sơn phủ không đúng loại. Ban đầu có thể thấy hết dột, nhưng sau vài trận mưa nắng, lớp keo bong ra và nước tiếp tục thấm vào. Sai lầm này khiến chi phí sửa chữa về sau cao hơn, đặc biệt nếu nước đã làm hỏng trần thạch cao, hệ điện hoặc đồ nội thất.
Để tăng tuổi thọ sau khi chống thấm, nên vệ sinh mái định kỳ, dọn lá cây trong máng xối, kiểm tra vít tôn trước mùa mưa và sơn lại các vùng rỉ sét sớm. Với nhà xưởng hoặc mái diện tích lớn, nên có lịch bảo trì 6–12 tháng một lần để phát hiện điểm hở trước khi xảy ra dột nghiêm trọng.
Chống thấm mái tôn muốn bền phải xử lý đúng nguyên nhân, đúng vị trí và đúng vật liệu. Không nên chỉ vá tạm nơi nước nhỏ xuống trong nhà. Cần kiểm tra toàn bộ hệ mái, đặc biệt là vít, mối nối, máng xối và khe tiếp giáp tường. Nếu mái đã cũ, rỉ sét nhiều hoặc dột diện rộng, nên thi công theo quy trình chuyên nghiệp để tránh sửa đi sửa lại nhiều lần.
