Trong nhiều thập kỷ qua, y học sản khoa luôn dồn mọi nguồn lực để kiểm soát các biến chứng thai kỳ như đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật, hay hội chứng HELLP. Thế nhưng, có một nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng vỡ ối sớm, sinh non và trẻ sơ sinh nhẹ cân lại nằm ngay tại một khu vực thường bị bỏ quên: khoang miệng của người mẹ. Các báo cáo phân tích lâm sàng (Meta-analysis) từ Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) và Đại học Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) đã chính thức kết luận: Chăm sóc răng miệng cho phụ nữ mang thai không phải là việc làm đẹp, mà là một biện pháp can thiệp y tế khẩn cấp nhằm bảo vệ mạng sống của thai nhi.

Câu chuyện bắt nguồn từ bệnh Viêm nha chu mạn tính (Chronic Periodontitis). Khác với viêm nướu thông thường chỉ ảnh hưởng ở bề mặt, viêm nha chu là sự phá hủy sâu vào cấu trúc dây chằng và xương ổ răng, tạo ra các túi mủ ngầm chứa hàng tỷ vi khuẩn kị khí Gram âm nguy hiểm như Porphyromonas gingivalis và Fusobacterium nucleatum. Trong quá trình thai phụ nhai thức ăn hoặc chải răng, các mao mạch nướu vốn đã giãn nở do hormone thai kỳ sẽ bị vỡ ra. Lợi dụng cơ hội này, vi khuẩn nha chu xâm nhập trực tiếp vào hệ tuần hoàn máu của người mẹ (bacteremia).

Khi trôi nổi trong dòng máu, các vi khuẩn này sẽ bám vào nội mạc mạch máu, sản sinh ra các nội độc tố (Endotoxins). Nguy hiểm nhất, hệ thống miễn dịch của mẹ sẽ nhận diện sự xâm nhập này và phản ứng lại bằng cách sản xuất ồ ạt các chất trung gian hóa học gây viêm (Inflammatory Mediators) như Prostaglandin E2 (PGE2) và Tumor Necrosis Factor-alpha (TNF-alpha). Và đây chính là điểm mấu chốt của thảm kịch: Trong sinh lý sản khoa tự nhiên, Prostaglandin E2 chính là hormone được cơ thể tiết ra vào tháng thứ 9 để kích thích tử cung co bóp và làm mềm cổ tử cung, chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ sinh nở.

Sự gia tăng đột biến Prostaglandin E2 và các Cytokine viêm do bệnh lý nha chu đã gửi một "tín hiệu giả" đến tử cung. Tử cung bị đánh lừa rằng thời khắc sinh nở đã đến, bắt đầu tạo ra các cơn gò liên tục (cơn co thắt tử cung) ngay khi thai nhi chỉ mới 24, 28 hay 32 tuần tuổi. Sự co bóp ép màng ối mỏng dần và vỡ ra, dẫn đến hệ quả sinh non không thể đảo ngược. Những đứa trẻ sinh non tháng do bão Cytokine này thường có cân nặng dưới 2.500 gram, hệ hô hấp chưa hoàn thiện, đối mặt với nguy cơ suy hô hấp sơ sinh, xuất huyết não, viêm ruột hoại tử và thậm chí là tử vong.

Bên cạnh đó, vi khuẩn theo đường máu cũng có thể xuyên qua hàng rào nhau thai (Placental Barrier), tấn công trực tiếp vào khoang ối, gây ra tình trạng nhiễm trùng ối (Chorioamnionitis). Màng ối bị nhiễm trùng sẽ sưng viêm, cắt đứt nguồn cung cấp dưỡng khí và dinh dưỡng từ mẹ sang con, khiến thai nhi suy dinh dưỡng nặng nề ngay từ trong bụng mẹ (Thai chậm phát triển trong tử cung - IUGR). Do đó, việc loại bỏ các ổ viêm nha chu thông qua thủ thuật cạo vôi răng sâu dưới nướu (Scaling and Root Planing) vào thời điểm an toàn của thai kỳ không chỉ cứu lấy hàm răng của mẹ, mà còn là hành động trực tiếp kéo dài thời gian thai nhi được bảo bọc an toàn trong tử cung, đảm bảo một sinh linh chào đời toàn vẹn, đủ ngày đủ tháng.

Tham khảo: https://nhakhoacamtubshung.vn/suc-khoe-rang-mieng/phong-benh-theo-do-tuoi/cham-soc-rang-mieng-cho-phu-nu-mang-thai/