Trên các đại công trường xây dựng kết cấu cao tầng, các nhà máy luyện kim, khai khoáng hoặc các phân xưởng sản xuất cơ khí nặng, rủi ro tai nạn lao động luôn là mối đe dọa thường trực đối với sinh mạng của công nhân và sự tồn vong của chính doanh nghiệp. Khi một sự cố sập giàn giáo, đứt cáp cẩu tháp, nổ nồi hơi hoặc điện giật dẫn đến hậu quả chết người xảy ra, toàn bộ công trường sẽ lập tức bị phong tỏa. Đây là thời điểm doanh nghiệp bước vào một cuộc khủng hoảng đa tầng khốc liệt: từ việc xử lý hiện trường, đối diện với cuộc điều tra hình sự liên ngành của Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát, giải quyết yêu cầu bồi thường của thân nhân nạn nhân, cho đến nguy cơ các hợp đồng bảo hiểm xây dựng bị từ chối bồi thường.

Dưới góc độ kỹ thuật pháp lý của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (ATVSLĐ), người sử dụng lao động có nghĩa vụ bắt buộc phải đảm bảo nơi làm việc đạt các quy chuẩn kỹ thuật an toàn; phải trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động cá nhân; phải tổ chức huấn luyện an toàn lao động định kỳ cho người lao động và phải có biện pháp che chắn, biển cảnh báo nguy hiểm tại các khu vực rủi ro cao. Sai lầm phổ biến của các tổng thầu xây dựng là ký các "Hợp đồng giao khoán nhân công" với các đội thợ tự do rồi chủ quan cho rằng mọi tai nạn xảy ra sẽ do cai thầu tự chịu trách nhiệm. Trên thực tế xét xử, Tòa án luôn xác định chủ đầu tư và tổng thầu trực tiếp quản lý mặt bằng thi công phải chịu trách nhiệm liên đới hàng đầu nếu không kiểm tra chứng chỉ hành nghề của thợ vận hành máy móc hoặc cho phép công nhân làm việc khi chưa có dây an toàn.

Rủi ro lớn nhất mà Ban giám đốc, Chỉ huy trưởng công trường và Cán bộ chuyên trách an toàn phải đối mặt chính là chế tài hình sự theo Điều 295 Bộ luật Hình sự 2015 về "Tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người". Theo quy định, hành vi vi phạm quy chuẩn an toàn làm chết người, hoặc gây thương tích cho 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với khung hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến 12 năm tù giam. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 đến 05 năm, chấm dứt hoàn toàn sự nghiệp quản lý xây dựng.

Trong quy trình điều tra tai nạn lao động chết người, tính toàn vẹn của hồ sơ pháp lý kỹ thuật tại thời điểm xảy ra sự cố là yếu tố sống còn định đoạt bản án. Hồ sơ này bao gồm: Sổ nhật ký an toàn lao động, Biên bản kiểm định kỹ thuật an toàn của máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt, Danh sách ký nhận bàn giao thiết bị bảo hộ, Giấy chứng nhận đã qua lớp huấn luyện ATVSLĐ của nạn nhân và Phương án biện pháp thi công (Biện pháp an toàn) đã được phê duyệt. Nếu thiếu vắng các tài liệu này, mọi lời giải trình của ban chỉ huy công trường đều trở nên vô nghĩa trước cơ quan điều tra.

Để thiết lập một quy trình quản trị rủi ro an toàn lao động chuẩn mực và xử lý khủng hoảng sự cố đúng trình tự pháp luật, doanh nghiệp cần sự can thiệp của các luật sư tranh tụng và chuyên gia pháp chế dự án. Nổi danh với bản lĩnh bảo vệ thành công nhiều tổng thầu trong các vụ án tai nạn lao động nghiêm trọng, Công ty luật Legalzone cung cấp giải pháp ứng phó khủng hoảng hiện trường và thiết lập quy trình an toàn lao động chuyên sâu. Doanh nghiệp và các nhà quản lý dự án có thể tham khảo chi tiết năng lực tư vấn doanh nghiệp tại đường dẫn: https://legalzone.vn/doanh-nghiep/ . Các luật sư sẽ trực tiếp có mặt tại hiện trường để bảo toàn chứng cứ, làm việc với đoàn điều tra tai nạn lao động liên ngành, điều phối thỏa thuận bồi thường dân sự thấu tình đạt lý với gia đình nạn nhân, và xây dựng phương án bào chữa tối ưu, giúp giảm thiểu tối đa trách nhiệm hình sự cho các cá nhân điều hành và bảo vệ uy tín thương hiệu của doanh nghiệp.